نقش هدایای تبلیغاتی


 

طبق بررسی‌های به عمل آمده، اکثر هدایای تجاری به مشتریان عمده اهدا می‌‌شوند، سپس نوبت به کارفرمایان و مشتریان موفق می‌‌رسد.

 

"یک دلیل ثابت برای هدیه دادن وجود دارد: تقویت روابط شخصی بین هدیه‌دهنده و هدیه‌گیرنده".

 

انگیزه‌ها در هدیه دادن‌ متفاوت است به‌خصوص از این نظر که آیا هیچ پیش‌شرطی در هدیه دادن نهفته است یا خیر؟ باید به این مسئله توجه کرد که آیا هیچ نشانه‌ای از تبلیغ در آن هست یا نه؟ البته نباید گمان کرد که بحث الان در این چارچوب است که نباید هیچ نفعی از هدیه دادن حاصل شود. برای برخی از شرکت‌ها هدیه دادن، بخشی از راهبرد بازاریابی است.

همگان بر یک نکته اتفاق‌نظر دارند: هدیه دادن یکی از راه‌های مقرون به‌صرفه برای ایجاد حس مشارکت و ایجاد روابط ارزشمند است.

اگرچه هیچ مدرک مشخصی در این زمینه وجود ندارد که به شما اطمینان دهد هدایای تبلیغاتی قطعاً بازدهی برای شما خواهند داشت، اما به هر حال، انجمن بین‌المللی محصولات تبلیغاتی، پژوهش‌های مستمری را در زمینه روابط هدیه‌‌دهندگان و هدیه‌گیرندگان انجام می‌‌دهد که یافته‌های یکی از آنها حاکی از این است شرکت‌هایی که هدیه می‌‌دهند در مقایسه با شرکت‌هایی که هدیه نمی‌‌دهند دو برابر شانس تماس گرفتن از طرف هدیه‌گیرندگان را دارند.

پژوهش

شرکت «هری اند دیوید» که یک شرکت دست‌اندرکار صنایع غذایی است و جزو بازیگران کلیدی در حوزه هدایای تبلیغاتی به شمار می‌آید، برای 25 هزار مشتری خود که سالانه بیش از هزار دلار از این شرکت خرید کرده باشند، هدیه می‌‌فرستد.

شرکت مزبور در یک پژوهش متوجه شد که 5 هزار مشتری دریافت‌کننده هدایا، در مقایسه با مشتریانی که هدیه دریافت نکرده‌اند‌، خرید بیشتری از شرکت داشته‌اند.

حتی اگر شرکت شما دارای چنین بخش پژوهشی نیست،‌ این دلیل نمی‌‌شود که راهبرد بازاریابی نداشته باشید. هدیه دادن به شیوه صحیح می‌‌تواند به ایجاد مناسبات خوب بیانجامد و حکم خون را در زندگی اقتصادی شما داشته باشد.

هدایا و محرک‌ها

برای درک این‌که یک راهبرد مؤثر برای هدیه دادن چیست ابتدا باید بین هدیه دادن و برنامه‌ای که مبتنی بر محرک و پاداش است، تمایز قایل شد. هر چند که انواع گیرندگان هدیه و محرک شبیه یکدیگرند، اما از دو جنبه عملی و راهبردی با یکدیگر تفاوت دارند. محرک‌ها، پاداش‌هایی هستند برای این‌که سطوح فعالیتی مشخصی مثل برنامه‌های ایمنی را دامن بزنند، اما هدایا برای دامن زدن به یک تبادل مشخص بین گیرنده و دهنده، طراحی نمی‌‌شوند. در واقع‌، گیرنده هدیه به دنبال پیش‌بینی یک پاداش نیست، اما محرک‌ها چنین کارکردی دارند.

این‌که هدیه و محرک، دو پدیده یکسان شمرده شوند، محتمل است و این توقع هم وجود دارد که شما به دنبال برداشت از هر نوع سرمایه‌گذاری احتمالی باشید، اکثر هدیه‌دهندگان به دنبال این امر هستند که به نحوی از انحا، گیرنده هدیه را تحریک کنند، اما باید بسیار محتاط باشید. نه مشتری و نه کارمند، هیچ‌کدام نباید احساس کنند دارند رشوه می‌‌گیرند، چرا که بروز چنین احساسی نه‌تنها مفید نیست بلکه مخرب هم هست.

به هدیه دادن به‌صورت‌ یک فرایند مختصر اما همیشگی برای ایجاد روابط نگاه کنید و رهنمودهای زیر را به‌کار بندید:

اخلاق هدیه دادن‌

همیشه پیش از دادن هر هدیه‌ای به این نکته توجه کنید که هدیه‌دهنده و هدیه‌گیرنده، هر دو در مورد هدیه، دارای سیاست و برنامه باشند. یکی از افراط‌ها در این زمینه، طرد و حذف هر نوع سیاست مبتنی بر هدیه دادن بود که در دهه 1980 رخ داد و آن هم به خاطر رسوایی‌هایی بود که در این زمینه بروز کرد.

رفتار مناسب‌تر در این زمینه، اعمال سیاست در مورد سقف هدایا یا اعمال سیاست در مورد شرایط هدیه دادن است.

همیشه از هدیه‌گیرنده بپرسید که آیا هیچ سیاست یا چارچوبی در زمینه پذیرش هدیه دارد یا خیر و سپس براساس آن عمل کنید.

چند توصیه:

- اعطای هدیه در جریان مزایده یا مناقصه، یک پاسخ منفی قطعی است. حتی اگر مزایده و مناقصه در جریان یک تعطیلی یا مناسبت ویژه برگزار می‌‌شود باز هم از دادن هدیه خودداری کنید.

- اعطای چیزهای لوکس مثل بلیت سفرهای گران‌قیمت یا ماشین جزو موارد نامناسب است.

- حتی اگر در شرایطی هستید که منعی برای هدیه دادن وجود ندارد و مقرراتی هم در این زمینه نیست، اجازه ندهید که هدیه دادن، احساس نامناسبی به وجود آورد، هر اقدامی از این دست می‌‌تواند به تخریب مناسبات شما با دیگران منجر شود.

آداب هدیه دادن‌

آداب هدیه دادن به نحوی از انحاء یک نوع هنر به حساب می‌‌آید. در این زمینه، موارد زیر را رعایت کنید:

تناسب هدیه

بسیار مراقب باشید هدیه‌ای که می‌‌دهید متناسب با رابطه شما با هدیه‌گیرنده باشد. این امر نه به حجم و ابعاد قرارداد یا معامله‌ای که انجام داده‌اید وابسته است و نه به میزان وقتی که برای گیرنده گذاشته‌اید، بلکه به میزان نزدیکی روابط وابسته است. فواصل هدیه دادن را هم از نظر مناسبت‌ها و تعطیلی‌ها در نظر بگیرید باز هم تاکید می‌شود کاری نکنید که احساس رشوه گرفتن پیش بیاید.

تَشَخُص هدیه

این‌که یک هدیه دارای تَشَخُص باشد، نکته‌ای عالی است. مهم این است که هدیه، بازتاب شخصیت و علایق گیرنده آن باشد. اگر این ویژگی‌ها در هدیه لحاظ شود، گیرنده هدیه به‌طور حتم احساس خوبی نسبت به دریافت آن خواهد داشت.

زمان هدیه

بهترین زمان‌ها برای هدیه دادن، همان تعطیلات هستند. زمان تولد ممکن است جالب نباشد چون هدیه‌گیرنده، متوجه می‌‌شود که شما دچار زحمت شده‌اید و اطلاعاتی را در مورد او به‌دست آورده‌اید‌.

سالگرد یک کار یا سالگرد وقتی که شما با هدیه‌گیرنده وارد یک مرحله تجاری جدید شده‌اید جزو مواقع مناسب برای هدیه دادن است. زمانی که آغازی برای یک رقابت معنادار بوده هم جزو مواقع مناسب به شمار می‌‌آید.

ارایه هدیه

آماده‌سازی هدیه هم آداب خاص خود را دارد. به کاغذ هدیه توجه کنید و سعی کنید با دست خودتان چیزی بنویسید. پیامی هم که می‌‌نویسید باید حس خوبی را به هدیه‌گیرنده انتقال دهد.

اگر بر مبنای یک مناسبت شخصی هدیه می‌‌دهید، پست کردن هدیه به آدرس منزل هدیه‌گیرنده هم حس خوبی دارد.

نام و لوگوی شرکت

نام و لوگوی شرکت را بر روی هدیه داشته باشیم یا نداشته باشیم؟ این یک موضوع مهم است.

اگر نام و لوگوی شرکت بر روی هدیه باشد، حتماً در یادها می‌‌ماند و به‌خصوص اگر هدیه ما کاربردی بوده و در طول روز هم مورد استفاده قرار گیرد، طبعاً از نظر در ذهن ماندن، مؤثر‌تر هم خواهد بود. اما به خاطر داشته باشید که در این نوع هدیه دادن باید مراقب تبلیغ آشکار هم بود. پس باید کوشید موضوع را کاملاً شخصی کرده و هدیه را به نوعی‌ طراحی کرد که انگار مخصوص هدیه‌گیرنده طراحی شده است.

چه نوع هدایایی؟

شرکت‌ها برای تبلیغ خود می‌‌توانند از هزاران نوع هدیه استفاده کنند. نگاهی به موافقان و مخالفان در برخی از موارد حائز اهمیت است:

اقلام خوراکی

اقلام خوراکی، جزو رایج‌ترین هدایای شرکت‌ها هستند که بسیار خوب طراحی می‌‌شوند و حتی قابل بردن به منزل نیز هستند. اگر می‌‌خواهید به قلب‌ها و مغزها از طریق معده‌ها دست پیدا کنید! باید بسیار هوشمندانه و مبتکرانه عمل نمایید. ضمناً مواظب باشید که هدیه‌گیرنده موردنظرتان خام‌خوار نباشد!

اقلام دفتری

جامدادی و وسایل رومیزی دیگر، جزو هدایای تبلیغاتی شرکت‌ها هستند که کاربردهای فراوانی هم دارند. باز هم مراقب باشید؛ یک خودنویس عالی گران‌قیمت با نوع ارزان آن تفاوت بسیاری دارد. حواستان باشد که مقولاتی از این دست باید با دکور اتاق و شخصیت فرد مورد نظرتان جور باشد تا حالت راهبردی به خود بگیرد.

بلیت برای مسابقات ورزشی و هنری

تهیه بلیت به عنوان هدیه به‌خصوص برای مسابقات و برنامه‌هایی که بلیت آنها آسان به‌دست نمی‌‌آید، یک اتفاق بسیار تأثیر‌گذار است. البته باید ترجیحات هدیه‌گیرنده را در زمینه‌های موردنظر در نظر گرفت.

هدیه‌های اعتباری

این نوع هدایا هم بسیار مؤثر‌ند چرا که به فرد هدیه‌گیرنده امکان انتخاب می‌‌دهند و او خودش می‌‌داند که اعتبار را چگونه هزینه کند. البته سطح اندک اعتبار در این موارد ممکن است مسأله‌ساز باشد. فراموش نکنید پول نقد، دیگر هدیه نیست و برای همیشه حذف شده است.

شناخت کارمندان

بسیاری از شرکت‌ها نگران جنبه‌های تبعیض‌آمیزی هستند که ممکن است جزو پیامدهای هدیه دادن به یک کارمند باشد و در کل، انتخاب یک فرد خاص هم همیشه دشوار است. به همین دلیل، بودجه‌ای در اختیار مدیران شرکت‌ها قرار می‌‌گیرد تا در این زمینه هزینه شود. وقت‌گذاری فراوان برای اجرای یک پروژه، رضایت بخشیدن به مشتری و اقدامات صرفه‌جویانه می‌‌تواند جزو موارد مناسب برای هدیه دادن باشد. در این موارد هم باید به تناسب هدیه و هدیه‌گیرنده توجه داشت.

مشتریان

به هدیه، هدیه‌گیرنده و اخلاقیات سازمان توجه کنید. با انتخاب مشتری، حالا باید به نوع هدیه و نحوه ارسال آن توجه داشته باشید. بین نیروی فروش و مشتری باید رابطه باشد. اگر هدیه را افرادی از شرکت به مشتری بدهند که با او در ارتباط مستقیم بوده‌اند، تأثیر بهتری خواهد داشت. برای مشتری بسیار جالب خواهد بود که ببیند از بخش خدمات مشتری یک شرکت، ‌هدیه دریافت می‌‌کند.

هدیه؛ نگاهی متفاوت‌

انتقال یک جانبه پول، اموال و چیزهای دیگر به هدیه‌گیرنده از جانب هدیه‌دهنده که ظاهراً نباید پس از دادن آنها ادعایی نسبت به گیرنده داشته باشد.

خوب این می‌‌تواند یک تعریف از هدیه دادن باشد. نکته مهم این تعریف بر فقدان هر نوع پیش‌شرطی استوار است، یعنی هدیه‌دهنده نباید هیچ پیش‌شرطی برای دادن هدیه وضع کند.

اما گاهی اوقات، برخی از هدایا ممکن است طرف مقابل را وادار به حمایت از مثلاً یک محصول، خدمت یا یک برنامه کند.

گاهی اوقات، بعضی از هدایا هم ممکن است هدیه‌گیرنده را وادار به عمل متقابل سازد و به عبارت دیگر، او را وادار کند که در هم‌چشمی و رقابت با هدیه‌دهنده، او هم متقابلاً‌ هدیه‌ای بخرد و این هدیه، گران‌قیمت‌تر از هدیه هدیه‌دهنده هم باشد.

در این حالت می‌‌توان گفت هدیه دادن نه از سر مهر و علاقه بلکه اساساً نوعی نماد است که در یک حالت نمادین متقابل و در محیطی سمبولیک رد و بدل می‌‌شود و بیشتر به یک فضای اقتصادی شبیه است تا فضایی مبتنی بر روابط خالص انسانی